Bùi Thế Cường

Bùi Thế Cường (sinh ngày 16 tháng 3 năm 1952 tại Hà Nội) là một Giáo sư, Tiến sĩ, nhà xã hội học Việt Nam, hiện là Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội vùng Nam Bộ, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam. Ông được xem là một trong những học giả hàng đầu trong lĩnh vực xã hội học phát triển, có nhiều đóng góp quan trọng trong nghiên cứu về cơ cấu xã hội, giai tầng và phương pháp nghiên cứu xuyên ngành. Ngoài sự nghiệp nghiên cứu, ông còn có niềm đam mê sáng tác âm nhạc với nhiều ca khúc viết về quê hương, đất nước và con người Việt Nam.

Tiểu sử

Bùi Thế Cường sinh ngày 16 tháng 3 năm 1952 tại Hà Nội. Ông theo học và làm việc trong lĩnh vực xã hội học, trở thành nghiên cứu viên cao cấp và sau đó giữ chức Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội vùng Nam Bộ – một đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam.

Trong quá trình công tác, ông từng giảng dạy tại Đại học Quốc gia Brunei (2013–2014), là nghiên cứu viên khách mời tại Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á – Đại học Kyoto (2016), đồng thời hợp tác nghiên cứu với nhiều trường đại học và viện nghiên cứu quốc tế như Đại học Sogang (Hàn Quốc), Đại học Vienna, Đại học Bonn, Viện Nghiên cứu GIGA (CHLB Đức) và Viện Nghiên cứu các nền kinh tế đang phát triển (Nhật Bản).

Sự nghiệp nghiên cứu

Trong hơn 40 năm hoạt động trong ngành xã hội học, Bùi Thế Cường đã chủ trì và tham gia nhiều công trình nghiên cứu cấp Nhà nước, cấp Bộ và quốc tế.

Đề tài và dự án tiêu biểu

• Chủ nhiệm Đề tài cấp Nhà nước: “Chuyển dịch cơ cấu xã hội trong phát triển xã hội và quản lý phát triển xã hội vùng kinh tế trọng điểm phía Nam đến năm 2020.”

• Chủ nhiệm Đề tài cấp Bộ: “Cơ cấu giai tầng xã hội vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2010–2020.”

• Tham gia Dự án quốc tế (2016–2019): “Thúc đẩy mạng lưới tri thức đa phương nghiên cứu xuyên ngành ứng phó với thách thức toàn cầu” – hợp tác với 8 tổ chức đại học và nghiên cứu thuộc 5 quốc gia. Trong khuôn khổ dự án, ông và cộng sự đã xuất bản 4 bài nghiên cứu quốc tế, 4 bài dịch chuyên ngành, tổ chức 3 khóa tập huấn về phương pháp nghiên cứu xuyên ngành, và hỗ trợ 6 nhà nghiên cứu trẻ tham gia các hội thảo quốc tế.

• Giai đoạn 2019–2021, ông giúp Trường Đại học Thủ Dầu Một triển khai 5 đề tài nghiên cứu xuyên ngành, góp phần phát triển năng lực nghiên cứu liên ngành tại Việt Nam.

Hoạt động học thuật và đóng góp

Bùi Thế Cường là người sáng lập và điều phối “Ngày Xã hội học Nam Bộ” – diễn đàn học thuật thường niên dành cho các nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên ngành xã hội học. Đến nay, sự kiện này đã được tổ chức 12 lần liên tục.

Trong sự nghiệp của mình, ông đã:

• Đồng chủ biên 1 cuốn sách xuất bản tại Hàn Quốc, 2 cuốn tại Việt Nam.

• Công bố 4 bài nghiên cứu quốc tế, 3 bài nghiên cứu trong nước, và 12 bài dịch giới thiệu về nghiên cứu Đông Nam Á.

• Đào tạo 1 tiến sĩ và hướng dẫn 1 nghiên cứu sinh trong lĩnh vực xã hội học phát triển.

Ông từng là thành viên Hội đồng Chức danh Giáo sư liên ngành Triết học – Xã hội học – Chính trị học trong 21 năm (2001–2021) và thành viên Hội đồng Khoa học liên ngành Triết học – Xã hội học – Chính trị học – Tôn giáo học của NAFOSTED trong 9 năm (2011–2019).

Phong cách học thuật

Bùi Thế Cường được đánh giá là một học giả có tư duy hệ thống, độc lập và nhân văn. Ông chủ trương kết hợp các phương pháp định lượng và định tính, khuyến khích nghiên cứu xuyên ngành để phản ánh toàn diện các vấn đề xã hội. Nhiều công trình của ông tập trung vào chuyển dịch cơ cấu xã hội, phát triển bền vững, bất bình đẳng và vai trò của tri thức trong công nghiệp hóa – hiện đại hóa.

Danh hiệu và khen thưởng

• Huân chương Lao động hạng Ba (Quyết định số 1763/QĐ-CTN ngày 11 tháng 10 năm 2021).

• Nhiều bằng khen và giấy khen của các bộ, ngành và địa phương ghi nhận những đóng góp của ông trong nghiên cứu khoa học xã hội.

Hoạt động âm nhạc

Ngoài công tác nghiên cứu, GS.TS Bùi Thế Cường còn có niềm đam mê sáng tác âm nhạc. Ông tự học và sáng tác nhiều ca khúc thể hiện tình yêu quê hương, đất nước và cuộc sống con người Việt Nam, tiêu biểu như:

• Tổ Tiên, Quê Nhà, Đất Nước

• Tháng năm để lại, nụ hồng phai đi – do ca sĩ Duyên Quỳnh thể hiện

• Hà Nội một ngày đầu thu – do ca sĩ Uyên Di thể hiện

• Hà Nội cung đường xưa

• Bài ca người lính quê hương

• Có một thời, có một mùa, có một ngày, có một đời

Âm nhạc của ông được đánh giá là mộc mạc, chân thành và đậm chất nhân văn, phản ánh tâm hồn nghệ sĩ trong một nhà khoa học.

Ảnh hưởng và di sản

Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thế Cường được xem là một trong những học giả tiên phong của xã hội học Việt Nam, người đã đóng góp quan trọng trong việc định hình nền tảng học thuật, đào tạo thế hệ kế cận và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong nghiên cứu khoa học xã hội. Với tư duy khai phóng, tinh thần cống hiến và niềm say mê tri thức, ông là tấm gương tiêu biểu của nhà khoa học – nghệ sĩ trong đời sống học thuật và văn hóa Việt Nam đương đại.