Nhân sinh quan của nhạc sĩ Hoài Linh qua bài hát 'Những chuyến xe trong cuộc đời'

Gửi bởi: intrepid | Lượt xem: 359

Trong dòng nhạc vàng miền nam phát triển cực thịnh từ thập niên 1960 đã ghi nhận rất nhiều ca khúc nổi tiếng ở nhiều chủ đề khác nhau: nhạc tình yêu, nhạc quê hương, nhạc lính… Một trong số những chủ đề có nhiều ca khúc được yêu thích đó là chủ đề về tình người và tình đời.

Trong chủ đề bài hát này, có thể nhắc đến “Thói Đời” và “Chắp Tay Lạy Người”của nhạc sĩ Trúc Phương, “Vầng Trán Suy Tư” của nhạc sĩ Thanh Sơn và đặc biệt là ca khúc “Những Chuyến Xe Trong Cuộc Đời” của nhạc sĩ Hoài Linh.

Chuyến xe đầu đưa người từ lòng nôi vào dương thế chơi vơi 
Tay không hành lý ngước nhìn về tương lai 
Ngỡ ngàng lên tiếng khóc cười, 
Thay cho lời đầu tiên người nói

Tháng năm dài, vui buồn tuổi chồng thêm ngọt cay cũng mau quen, 
Xe loan nhiều chuyến cát bụi mòn chân đen 
Sang giàu may mắn phút đầu hay nghiêng đổ gẫy đôi ba cầu.

Xe hoa đưa người êm ấm tình nồng
Em anh nên đôi vợ chồng 
Se tơ hồng một duyên hai bóng 
Duyên ưa có người chỉ một xe đầu 
Có người vài lần thương đau 
Có người chẳng bao giờ đâu.

Sáng trưa chiều khi tuổi đời nặng gieo
Vòng tay cũng xuôi theo 
Công danh ngày ấy giấc mộng tình hôm nay 
Cũng về như chiếc lá gầy 
Xe đơn lạnh tiễn ai trong này.

Bài hát “Những Chuyến Xe Trong Cuộc Đời” là ẩn dụ về “những chuyến xe” mà ai cũng phải đi qua trong cuộc đời, cụ thể đó là chuyến xe từ lòng nôi, xe hoa và xe tang. Với bài hát này, người nhạc sĩ cũng nhận ra rằng cuộc đời là vô chừng, khó biết được chuyện tương lai mai sau.

Mở đầu bài hát là:

Chuyến xe đầu đưa người từ lòng nôi 
Vào dương thế chơi vơi 
Tay không hành lý ngước nhìn về tương lai 
Ngỡ ngàng lên tiếng khóc cười, 
Thay cho lời đầu tiên người nói…

Buổi đầu cuộc đời, người ta chỉ biết khóc với cười để bày tỏ suy nghĩ mà thôi. Và rồi “Tháng năm dài, vui buồn tuổi chồng thêm, ngọt cay cũng mau quen”, sau đó chuyến xe cuộc đời đã “lăn nhiều chuyến” làm cho “cát bụi mòn chân đen” theo thời gian. Đặc biệt đối với nhạc sĩ Hoài Linh thì có lẽ cuộc đời không có gì là chắc chắn, làm sao biết được “sang giàu may mắn phút đầu hay nghiêng đổ gãy đôi ba cầu”.

Trong phần điệp khúc của bài hát, nhạc sĩ Hoài Linh đã thể hiện suy nghĩ của ông đối với chuyện tình duyên trên đời. Có nhiều người may mắn được “xe hoa đưa người êm ấm tình nồng” và được “nên đôi vợ chồng”. Tuy nhiên, không phải ai rồi cũng có được tình duyên êm đềm không trắc trở, vì “có người chỉ một xe đầu, có người vài lần thương đau, có người chẳng bao giờ đâu”. Người may mắn thì chỉ ngồi một chuyến xe hoa duy nhất trong đời, người trắc trở thì phải qua nhiều chuyến, hoặc là không bao giờ có chuyến xe nào.

Đoạn cuối, tác giả nói về chuyến xe cuối cùng của đời người – xe tang: “Sáng trưa chiều, khi tuổi đời nặng gieo, vòng tay cũng xuôi theo”. Đến lúc nào đó rồi cuộc đời cũng khép lại và mọi thứ sẽ trở lại với hư vô: “Công danh ngày ấy, giấc mộng tình hôm nay cũng về như chiếc lá vàng, xe đơn lạnh tiễn đưa hai hàng”.

Khi nghe lại bản thu âm của ca sĩ Giáng Thu hát trước năm 1975, ngay ở phần đầu, phần hòa âm là tiếng chuông gõ và những âm thanh như là một lời cầu kinh. Tiếng chuông não lòng như réo gọi hồn người, làm cho người nghe chợt rùng mình. Rồi Giáng Thu bắt đầu cất tiếng với giọng hát sắc lẹm trên nền nhạc u uẩn đó:

Chuyến xe đầu đưa người từ lòng nôi 
Vào dương thế chơi vơi…

Khi nghe lại các phiên bản sau 75, nhiều ca sĩ lại hát thành: “vào hư thế chơi vơi…” làm người biết rất băn khoăn không biết “hư thế” là gì. Bài hát còn có rất nhiều chỗ bị các ca sĩ sau này hát sai, thí dụ như:

Tháng năm dài, vui buồn tuổi chồng thêm 
Ngọt cay cũng mau quen…

Thì ca sĩ lại hát thành “mau quên”, làm mất đi cái ý nghĩa của bài hát là tác giả muốn nói về việc rồi con người sẽ nhanh chóng trưởng thành và quen với những vui buồn trong cuộc sống.

Sáng trưa chiều khi tuổi đời nặng gieo
Vòng tay cũng xuôi theo…

Ở đoạn này có ý nghĩa là khi ở tuổi về chiều, tuổi đời chồng chất cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay. Nhưng có rất nhiều ca sĩ hát sai thành một câu rất khó hiểu và không ăn nhập gì với nghĩa của đoạn cuối: Sáng trưa chiều khi tuổi đời MĂNG NON

Trong lời gốc in trong tờ nhạc được nhà xuất bản Minh Phát phát hành, đoạn cuối của bài hát được chép là:

Công danh ngày ấy
giấc mộng tình hôm nay
cũng về như chiếc lá vàng

xe đơn lạnh tiễn đưa hai hàng…

Đoạn nhạc mô tả cái lạnh lùng, ma mị của một chuyến xe tang hai hàng, đưa người rụng xuống như một chiếc lá vàng. Nào là công danh, tình ái, nào còn có nghĩa gì đâu.

Tuy nhiên trong tất cả các bản thu âm bài hát này, kể cả Giáng Thu hát trước 1975, lời mà ca sĩ hát đều có sự sai khác một chút so với lời được in trong tờ nhạc:

Công danh ngày ấy
giấc mộng tình hôm nay
cũng về như chiếc lá GẦY

xe đơn lạnh tiễn AI TRONG NÀY…

Theo nhacxua.vn

Các bài viết khác:
Nhạc sĩ Y Vũ: 'Tôi từng buôn ve chai để kiếm sống'
Nhạc sĩ Y Vũ: 'Tôi từng buôn ve chai để kiếm sống'

Em trai nhạc sĩ Y Vân kể về thời gian khó khi phải làm đủ công việc để mưu sinh. Với Y Vũ, danh xưng nhạc sĩ không gây áp lực gì cho ông trong cuộc sống.

Câu chuyện về bài hát bolero của 'Ông vua tango' Hoàng Trọng cùng nữ tác giả Vĩnh Phúc
Câu chuyện về bài hát bolero của 'Ông vua tango' Hoàng Trọng cùng nữ tác giả Vĩnh Phúc

Nhạc sĩ Hoàng Trọng được giới nghệ sĩ Miền Nam đặt cho danh hiệu là “Ông Vua Tango”. Thật là một vinh hạnh hiếm hoi, khi trong giới văn nghệ mà lại được công nhận như một vị vua không…

Trầm Tử Thiêng, một đời 'Tưởng niệm'
Trầm Tử Thiêng, một đời 'Tưởng niệm'

Có một người nhạc sĩ mà gia tài âm nhạc ông để lại rất đa dạng và phong phú. Những sáng tác của ông là một mảng ghép giữa cuộc đời, tình yêu, và thân phận.

Nghe bài hát

Trường Vũ Dm

Giáng Thu (trước 75) Cm

Phương Lam Dm

Mạnh Quỳnh Em

Phượng Mai Bbm

Phương Hồng Quế Am

Vũ Linh Em

Hợp âm ca khúc
Những chuyến xe trong cuộc đời

Chuyến xe [Dm] đầu đưa người từ lòng nôi vào dương thế chơi [F] vơi Tay không hành [Bb] lý ngước nhìn về tương [F] lai Ngỡ ngàng lên tiếng khóc [Bb] cười thay cho lời đầu tiên người [A7]…